[Trans] Giang nguyệt phong – Ngũ Sắc Thạch Nam Diệp ft Trúc Tang


Giang nguyệt phong (1) – Ngũ Sắc Thạch Nam Diệp ft Tacke Trúc Tang

Trans: Melancholy

Nguồn: https://thuonglan.wordpress.com/

https://soundcloud.com/phusinhnhuocmong/tranh-giang-nguyet-phong-ngu-sac-thach-nam-diep

晨曦氤氲满城青竹红芍

春雨润透庐江衬着桃夭

行人薄雾中经过石板桥

哼唱着荒腔走板的小调

Khắp thành rạng ngời bởi nắng mai rọi trúc xanh thược dược thắm

Mưa xuân làm sông Lư thêm trong trẻo cùng đào non mơn mởn

Người lữ hành chìm trong mù sương bước qua cây cầu đá

Miệng nghêu ngao điệu xoang lạc nhịp

 

怒马鲜衣踏遍江山多娇

吟风弄月可是此间年少

新柳色陪着他醉在醇醪

十年一梦须臾过岁月老

Chàng hào hoa phong nhã (2) rong ruổi khắp non sông gấm vóc

Những chuyện phong nguyệt chỉ làm trong quãng niên thiếu ấy

Bao nhiêu oanh yến (3) cùng chàng say chén rượu

Giấc mộng hơn mười năm (4) trôi mau theo tháng ngày

 

弦歌雅意问君能有几分明了

谁曲声有误惹一顾回首笑

书生意气挥剑划破晓

犹听采莲女呢喃总角之好

总角之好

Ý nhã trong khúc đàn này thử hỏi chàng có nhận ra chăng

Ai cố ý gẩy sai điệu để chàng ngoảnh đầu cười chê (5)

Chàng thư sinh khí khái vung kiếm rạch ngang trời đêm

Mà nghe điệu khúc “Thái liên” (6) đã thấy lòng thư thái

Cảm giác thật thư thái

 

虚弦扫过山影明月来照

楚云舒展千帆行在浪涛

寒声画角中山河一炬销

赤壁再击征鼓剑已出鞘

Mũi tên lia qua bóng núi, trăng sáng soi tỏ

Mây Sở rẽ cụm, muôn thuyền lênh đênh trên sóng

Theo tiếng tù dội vang trong gió rét, non sông như bó đuốc rừng rực

Xích Bích ầm tiếng trống trận, kiếm đã rời bao

 

伴歌载酒千古风流付谈笑

漫卷旌旗指点天下英豪

烈火纵情乘东风扶摇

三江不见昨日烟波浩渺

Thưởng rượu vui ca, vốn phong lưu muôn thuở lại thành lời đàm tiếu (7)

Cờ xí bay phần phật chỉ lối cho anh hào khắp thiên hạ

Chiến hỏa nhờ có gió đông mặc sức lan rộng

Ngõ Tam Giang (8) lại không nhận ra, khói sóng đã sôi sục từ hôm trước

 

弦歌雅意问君能有几分明了

谁曲声有误惹一顾回首笑

书生意气挥剑划破晓

犹听采莲女呢喃总角之好

Ý nhã trong khúc đàn này thử hỏi chàng có nhận ra chăng

Ai cố ý gẩy sai điệu để chàng ngoảnh đầu cười chê

Chàng thư sinh khí khái vung kiếm rạch ngang trời đêm

Mà nghe điệu khúc “Thái liên” đã thấy lòng thư thái

 

伴歌载酒千古风流付谈笑

漫卷旌旗指点天下英豪

烈火纵情乘东风扶摇

三江不见昨日烟波浩渺

Thưởng rượu vui ca, vốn phong lưu muôn thuở lại thành lời đàm tiếu

Cờ xí bay phần phật chỉ lối cho anh hào khắp thiên hạ

Chiến hỏa nhờ có gió đông mặc sức lan rộng

Ngõ Tam Giang lại không nhận ra, khói sóng đã sôi sục từ hôm trước

 

枫色如锦或曾闻寂寥

往事悠悠自有后人凭吊

有后人凭吊

Phong rợp sắc thắm, liệu từng nghe qua nỗi cô tịch

Quá khứ dằng dặc đã có người đời sau soi xét

Người đời sẽ soi xét

 

Chú thích:

1. Phong: ở đây không mang nghĩa là gió, mà nó để chỉ thể loại (như “cổ phong”, “Trung Quốc phong”), có xuất xứ là một trong sáu nghĩa của Kinh thi (phong, nhã, tụng, phú, tỷ, hứng), “phong” có thể xem là những khúc phong dao được lưu truyền trong dân gian mang đậm nét văn hóa của vùng đất đó.

“Giang nguyệt phong” có thể được dịch nôm na là “Khúc phong dao về sông trăng”, trong đó “giang nguyệt” lấy ý từ câu “Nhân sinh như mộng, nhất tôn hoàn thù giang nguyệt” (Đời như giấc mộng, một chén trên sông thưởng nguyệt) trong “Niệm nô Kiều – Xích Bích hoài cổ” của Tô Thức, thể hiện sự hào hoa phong lưu của Chu Du.

Bài hát này nói về Chu Du, một vị anh hùng nước Đông Ngô được lưu truyền trong “Tam quốc chí”, xét trong thời đại của Tô Thức thì khuynh hướng “Ủng Tôn phản Tào, Lưu” phát triển, Chu Du mới là vị anh hùng được người đời ngưỡng mộ.

* Trước hết giải thích một chút về ba khuynh hướng “Ủng Tào phản Lưu”, “Ủng Tôn phản Tào, Lưu”, “Ủng Lưu phản Tào”

+ Đầu tiên, “Tam quốc chí” là sách sử do Trần Thọ viết, bởi vì “Tam quốc chí” nói về cuộc tranh giành của ba thế lực Ngụy (Tào), Thục (Lưu), Ngô (Tôn) cho đến thời điểm Ngụy thống nhất Trung Hoa và Tư Mã Viêm lên ngôi lập ra nhà Tấn, Trần Thọ là thần tử nhà Tấn nên ủng hộ Ngụy => khuynh hướng “Ủng Tào phản Lưu”

+ Sang đến thời nhà Tống thì đất nước Trung Hoa bị đánh dấu bằng việc ngoại bang Liêu – Kim xâm lược làm Tống chia thành Nam Tống và Bắc Tống, cùng với quá trình hình thành thoại bản và sự phát triển của khúc, Tô Đông Pha (Tô Thức) về chiến trường Xích Bích ngày xưa viết “Xích Bích hoài cổ” là một bài từ theo “Niệm nô Kiều” => xuất hiện khuynh hướng “Ủng Tôn phản Tào, Lưu”, trong đó đặc biệt chú ý, hình ảnh ngồi lọng cầm quạt mà mọi người quen với Gia Cát Lượng, khi đó được dùng để miêu tả Chu Du.

+ Vào giai đoạn cuối Nguyên đầu Minh, dưới ách thống trị của nhà Nguyên, con dân nhà Hán xem đó là một nỗi nhục của dân tộc, thế nên dân chúng buộc phải thể hiện tinh thần Hán tộc vì đó mới là dòng tộc tượng trưng cho tộc tính của Trung Hoa, con người buộc lòng phải nhìn lại lịch sử của mình, họ nhớ đến một câu nói của Hán Cao Tổ Lưu Bang rằng “Chỉ có họ Lưu mới làm vua.”, cho nên đó xem như một cái cớ để đem những lời lưu truyền trong dân gian lên vũ đài. Họ phát hiện ra trong lịch sử có một Lưu Bị của nhà Thục là thân tộc nhà Hán, và câu chuyện Tam quốc vẫn còn ảnh hưởng rất sâu rộng trong dân chúng, cho nên Lưu Bị được chọn để ký thác tâm tư tình cảm của họ => “Tam quốc diễn nghĩa” của La Quán Trung truyền bá đến ngày nay viết theo khuynh hướng “Ủng Lưu phản Tào”.

Bài nhạc lấy cảm hứng từ “Xích Bích hoài cổ” của Tô Thức nên mình mới chú thích một chút cách nhìn về Chu Du.

 

2. Thành ngữ “tiên y nộ mã” có thể hiểu nôm na là phong thái hào hoa của chàng trai trẻ

 

3. “liễu” ở đây được dùng với nét nghĩa “đào hồng liễu lục” ám chỉ các thiếu nữ xinh đẹp, “tân liễu sắc” để chỉ sắc đẹp các cô gái độ xuân thì, nên mình lấy cách dịch “oanh yến” dễ hiểu hơn

 

4. Ca khúc này viết về Chu Du từ thuở niên thiếu độ mười sáu đến khoảng ba mươi, hơn mười năm trời.

 

5. Thành ngữ “Khúc hữu ngộ Chu lang cố” thể hiện sự am hiểu nghệ thuật, nhất là âm nhạc của Chu Du. Có hai câu chuyện lưu truyền nổi tiếng, một là khi ông đã rượu vào ba tuần, vẫn có thể chỉ ra nốt nhạc đánh sai trong dàn nhạc cung đình; hai là xướng ca nghe nói có thể thu hút sự chú ý của Chu Du bằng điệu nhạc lỗi, quả nhiên khi nàng cố ý gẩy sai một nốt thì ông đã quay đầu lườm nàng, nàng đâm ra thích thú nên từ đó thỉnh thoảng nàng lại gẩy sai để chọc ông quay đầu lại

 

6. “thái liên” ở đây có hai nghĩa, một là khúc hát dân gian vùng sông nước, hai là cô gái hái sen hát điệu dân gian trong lúc làm việc, về sau Lý Bạch có viết bài thơ “Thái liên”

 

7. Bởi vì khuynh hướng “Ủng Lưu phản Tào” nên khi viết “Tam quốc diễn nghĩa” thì La Quán Trung đã cố ý nâng đỡ thế lực của Lưu Bị, xây dựng Chu Du trở thành người nhỏ nhen đố kỵ với Gia Cát Lượng.

 

8. Trong trận Xích Bích, Chu Du đã dùng kế “hỏa công” để đốt thuyền phe Tào, nhờ gió đông nên chiến hỏa mới lan đi xa, kế hoạch mới thành công một nửa (nửa còn lại nhờ “liên hoàn kế” của Bàng Thống). Ngõ Tam Giang là nơi diễn ra trận Xích Bích.

Advertisements

Thủ thỉ cùng nhau

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s